Cải cách pháp lý – Siết chặt quản lý thương mại điện tử tại Việt Nam năm 2026

1. Bối cảnh thị trường TMĐT và nhu cầu cải cách pháp lý

Thương mại điện tử (TMĐT) tại Việt Nam đã phát triển bùng nổ trong giai đoạn 2020–2026, với doanh thu hàng trăm nghìn tỷ đồng mỗi năm. Tuy nhiên, đi cùng sự tăng trưởng mạnh mẽ là những thách thức lớn về quản lý thuế, minh bạch thông tin, gian lận thương mại và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Trước thực trạng này, Chính phủ đã ban hành và dự thảo nhiều quy định pháp lý mới nhằm siết chặt quản lý, chuẩn hóa hoạt động kinh doanh trực tuyến, và nâng cao tính minh bạch của sàn TMĐT.

2. Dự thảo Luật TMĐT 2026 – Hệ thống pháp lý toàn diện lần đầu tiên

Theo cập nhật từ Vietnam Briefing và Le & Tran, Dự thảo Luật Thương mại điện tử 2025 đánh dấu cột mốc quan trọng trong việc xây dựng khung pháp lý toàn diện cho ngành TMĐT Việt Nam.

Các điểm nổi bật:

– Tăng trách nhiệm của sàn TMĐT: Sàn phải đảm bảo kiểm soát chặt chẽ thông tin người bán, hàng hóa, dịch vụ.

– Quản lý xuyên biên giới: Siết chặt hoạt động của doanh nghiệp nước ngoài bán hàng vào Việt Nam.

– Bảo vệ người tiêu dùng: Bổ sung cơ chế giải quyết tranh chấp trực tuyến, bảo đảm quyền lợi khách hàng.

– Chống gian lận thương mại: Ngăn chặn hàng giả, hàng kém chất lượng qua nền tảng TMĐT.

>>> Xem thêm: Phần mềm quản lý sàn TMĐT

3. Nghị định 147/2024 – Quản lý hoạt động livestream bán hàng

Livestream bán hàng là xu hướng phát triển mạnh mẽ trên Shopee Live, TikTok Shop, LazLive. Tuy nhiên, hoạt động này cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro như quảng cáo sai sự thật, bán hàng không rõ nguồn gốc.

Theo feedforce.vn, Nghị định 147/2024 quy định:

– Chỉ những cá nhân, tổ chức đã xác thực danh tính mới được phép livestream thương mại.

– KOLs, Influencers tham gia quảng bá sản phẩm cũng phải có chứng thực thông tin rõ ràng.

– Các sàn TMĐT có trách nhiệm lưu trữ dữ liệu livestream để phục vụ kiểm tra khi có yêu cầu.

Quy định này giúp hạn chế tình trạng lừa đảo, tăng niềm tin của người tiêu dùng.

4. Nghị định 117/2025 – Sàn TMĐT khấu trừ thuế thay người bán

Một trong những thay đổi quan trọng nhất là quy định về thuế. Theo vatcalc.com và xCyber.vn, từ 01/07/2025, các sàn TMĐT sẽ:

– Tự động khấu trừ và nộp thuế GTGT, TNCN thay cho cá nhân, hộ kinh doanh online.

– Mức thuế áp dụng theo từng loại hình:

• • Hàng hóa: GTGT 1% – TNCN 0,5%

  • Dịch vụ: GTGT 5% – TNCN 2%

  • Vận tải: GTGT 3% – TNCN 1,5%

Quy định này giúp giảm thất thu ngân sách, đồng thời giảm gánh nặng thủ tục cho người bán nhỏ lẻ.

5. Định danh người kinh doanh trên sàn TMĐT

Song song với nghĩa vụ thuế, từ 01/07/2025, mọi cá nhân, hộ kinh doanh online phải:

– Cung cấp mã số thuế và thông tin cá nhân để định danh.

– Đảm bảo dữ liệu đồng bộ với cơ quan thuế.

– Người không hoàn tất định danh sẽ không được phép bán hàng trên sàn.

Đây là bước quan trọng nhằm minh bạch hóa thị trường, ngăn chặn gian lận và buôn bán hàng giả.

>>> Xem thêm: Chat sàn TMĐT –  Giải pháp quản lý bán hàng hiệu quả trên Abit

6. Tác động đối với doanh nghiệp và người bán

– Doanh nghiệp lớn, thương hiệu chính hãng: Được hưởng lợi vì thị trường minh bạch, niềm tin khách hàng tăng cao.

– Người bán nhỏ lẻ: Phải tuân thủ chặt chẽ quy định thuế và định danh, nhưng cũng có cơ hội tiếp cận môi trường kinh doanh công bằng hơn.

– Người tiêu dùng: Được bảo vệ quyền lợi nhiều hơn, giảm nguy cơ gặp hàng kém chất lượng.

Các cải cách pháp lý mới trong năm 2024–2026 cho thấy định hướng rõ ràng của Chính phủ Việt Nam:

– Siết chặt quản lý TMĐT

– Đảm bảo công bằng và minh bạch

– Tạo môi trường bền vững cho người bán và người mua

Đây sẽ là bước ngoặt quan trọng để quản lý thương mại điện tử Việt Nam 2025 chuyển mình sang giai đoạn phát triển bền vững, hòa nhập sâu hơn với thị trường quốc tế.